Een sterk staaltje met een sidderaaltje

Geplaatst op 2 januari 2019
  • Datum:
    02/01/2019 - 06/01/2019
  • Tijd:
    14:00 - 14:30
  • Locatie:
    Natura Docet Wonderryck Twente
    Oldenzaalsestraat 39
    7591 GL Denekamp

sidderaalDe sidderaal (Electrophorus electricus) is een zoetwatervis en eigenlijk net een levende batterij. De sidderaal gebruikt stroomstoten wanneer hij zich beweegt, om zijn weg te vinden in het donkere water en om zijn vijanden af te schrikken. Onze conservator maakt bezoekers, tijdens een practicum, deelgenoot van een experiment; kan Aaltje de lampjes in de kleine kerstboom doen branden?

Aaltje het sidderaaltje

Een sidderaal lijkt veel op een paling, maar dat is het niet.

Deze vis kan wél sidderen, d.w.z. in zichzelf elektriciteit opwekken. Sidderalen leven in het troebele water van rivieren in tropisch Zuid-Amerika. Ze geven stroomstoten af om zich te oriënteren, om hun prooi te kunnen pakken, of om zich te verdedigen. Bij de sidderaal zitten alle organen, zoals hart, lever enz., vlak achter de kop. In de rest van het lange lichaam tot aan het puntje van de staart zitten de zwemspieren en duizenden omgebouwde spiercellen, die elektriciteit kunnen afgeven: de elektrocyten. Hoewel één elektrocyt maar ongeveer 0,15 volt oplevert, kan een sidderaal van 1 tot 2 meter lengte tussen de 600 en 860 volt produceren. Dat komt, omdat de elektrocyten achter elkaar liggen, net als batterijen in een zaklantaarn. Dat is nodig, om zo’n hoge spanning te kunnen opbouwen. De stroomsterkte is 1 ampère. Om zich te oriënteren, geeft een sidderaal steeds stroomstootjes van 50 volt af.

Heel bijzonder is, dat de sidderaal zichzelf niet elektrocuteert. Het zou kunnen, dat het dier de zelfgemaakte elektrische schok wel voelt, maar daaraan gewend is. Ook is het mogelijk, dat de kop en de direct daarachter liggende organen geïsoleerd zijn van de rest van het lichaam.

Aaltje, het sidderaaltje hier in het aquarium, is een jong dier. Dankzij technische ondersteuning van medewerkers van de Faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica van de Universiteit Twente gaan we proberen, of dit visje onze kerstlampjes kan laten branden: een alternatief voor de levende kerststal, zou je kunnen zeggen!

« Terug naar overzicht